KANCELARIA NOTARIALNA

Jacek Polański | Agnieszka Zielińska

Pełnomocnictwo pocztowe

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2014 roku, sygn. akt III CZP 20/14, w postępowaniu wszczętym po dniu wejścia w życie art. 139 § 11 Kodeksu postępowania cywilnego pismo sądowe może zostać odebrane przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego udzielonego przed dniem 3 maja 2012 roku.

Nowela Kodeksu postępowania cywilnego, która weszła w życie 3 maja 2012 roku, rozszerzyła zakres pełnomocnictwa pocztowego o możliwość odbioru przesyłek sądowych.

Jednak w obrocie prawnym wciąż funkcjonują pełnomocnictwa wystawione przed tą datą, dlatego też krakowski Sąd Apelacyjny zwrócił się do Sądu Najwyższego z zapytaniem czy znowelizowany art. 139 § 11 Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się również do pełnomocnictw udzielonych przed dniem 3 maja 2012 roku.

Ustawa nowelizująca nie zawiera żadnego szczególnego przepisu intertemporalnego dotyczącego art. 139 § 11, a zgodnie zaś z treścią ogólnego przepisu przechodniego zawartego w tej ustawie – jej przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie, tj. po dniu 3 maja 2012 r. (art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej).

Przepis art. 139 § 11, pomimo jego umieszczenia w ustawie procesowej, ma znaczenie zarówno materialnoprawne, jak i procesowe. Udzielenie pełnomocnictwa pocztowego to czynność materialnoprawna ze względu na fakt, iż pełnomocnictwo to jest odrębnie regulowanym pełnomocnictwem rodzajowym, które obejmuje umocowanie do zastępowania mocodawcy w czynnościach odbioru przesyłek lub przekazów pocztowych adresowanych na tego mocodawcę i dostarczanych przez określonego operatora pocztowego. Regulacja art. 139 § 11 k.p.c. poszerzyła ustawowe skutki udzielenia pełnomocnictwa pocztowego, przyjmując że pismo sądowe złożone w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 roku – Prawo pocztowe może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych, w rozumieniu tej ustawy.

Z kolei z perspektywy Kodeksu postępowania cywilnego regulacja art. 139 § 11 pozwala uznać za skutecznie doręczone pismo sądowe odebrane w placówce pocztowej przez pełnomocnika pocztowego, co pozwala przyjąć, że doszło do rozpoczęcia biegu terminu ustawowego albo sądowego, którego rozpoczęcie jest uzależnione od doręczenia określonego pisma sądowego stronie postępowania. Przed nowelizacją, o której mowa powyżej, możliwe było jedynie pełnomocnictwo szczególne do doręczeń.

Sąd Apelacyjny powziął wątpliwości co do tego, jaka reguła intertemporalna powinna decydować o czasowym zakresie jej zastosowania, czy uznać powyższy przepis za regulację procesową i przyjąć, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej, że znajduje on zastosowanie w postępowaniach wszczętych po dniu 3 maja 2012 r., czy za regulację materialnoprawną i przyjąć, że brak rozstrzygnięcia określonego problemu intertemporalnego przez prawodawcę należy rozumieć jako wyrażenie woli stosowania ogólnych zasad prawa intertemporalnego, to jest zastosować regułę zakazującą retroakcji zgodnie a art. 3 Kodeksu cywilnego.

Sąd Najwyższy uznał, iż niezależnie od tego kiedy zostało wszczęte postępowanie, do pełnomocnictw pocztowych udzielonych przed dniem 3 maja 2012 roku znajduje zastosowanie art. 139 § 11 k.p.c.